Pablo Neruda'nın kasideleri ile şiir sevmeyi öğreniyorum!

OH MY GOD! I CAN'T BELIEVE IT: BAŞUCUMDA BİR ŞİİR KİTABI TUTUYORUM!

Taa lisedeyken İngilizce dersinde Pablo Neruda'nın "Domates Kasidesi"ni okumuştuk, ilk kez bir şiire hayran kalmıştım. Aynı yıllarda, edebiyat derslerinde Özdemir Asaf, Attila İlhan falan okurduk, derse ilgisizliğim arada fırça yememe sebep olurdu. Daha küçükken ortaokulda kendi kendime Nazım Hikmet falan okurdum, o da hiçbir zaman sarmamıştı. Pablo Neruda sayesinde şiir sevebilirim belki dedim, evdeki kitaplarını buldum, gidip başka kitaplarını, bir de Slyvia Plath kitapları aldım, ı ıh yine olmadı. İkinci yeniciler falan da sarmadı. Dedem de şiir yazardı, ondan da pek bir şey anlamazdım.

Gel zaman git zaman "Domates Kasidesi" tekrar aklıma düştü. Türkçe çevirileri internette mevcut merak eden olursa. Bütün kasidelerini bulmak istedim onun üzerine. Türkçe bir kaside derlemesi bulunmuyor maalesef, çeşitli kitaplarda var bazıları. 225 kaside yazmış Pablo Neruda. İngilizce ve İspanyolca çift dilli basılmış bir kitapta derlemişler hepsini, bunu öğrenince İngiltere'deki arkadaşım E.'den rica ettim bana onu almasını. E. de sağ olsun alıp getirdi yurdumuza gelirken.

Kitap elimin altında sürekli, soğandan karpuza bir sürü yiyeceğe, denize, dalgalara, aylara, mevsimlere, sabuna, zamana, makasa, dikenli tellere, çoraplara, sandalyeye, kediye, arılara,  yoksulluğa,  aklınıza gelebilecek bir sürü şeye övgüler dizmiş. Mesela doğumgünüme yakın yaşla ilgili olan kasideyi okudum, işte ne bileyim bazen sırf ilginç olduğu için buna da ne yazmış acaba diye açıp okuyorum bir tanesini. Kitabın girişinde derlemeleri yapan Ilan Stavans, Neruda'nın sıradan şeyleri överek, kasideleri iyiden iyiye demokratikleştirdiğinden bahsediyor. Önemsiz olanın önemini savunduğunu söylüyor. Hakikaten öyle galiba, çoraplara sabuna şiir yazan kimseyi duymadım, hoş şiire olan ilgisizliğimi düşününce, varsa da bilmem zaten. Kitabı hediye eden E.'ye de söylediğim gibi; kim bilir belki de şiir sevmeye başlamamın miladıdır bu kasideler. O zaman soğan, çorap, sabun övenlere denk gelirsem onlardan da bahsederim.

Madem ki oburluklar içeren bir blog'uz (ve bu da kitaptaki en kısa şiirlerden biri), patates kızarması'na övgüyü Ilan Stavans'ın İngilizce çevirisinden Türkçe'ye çeviriyorum kendimce:

Dünya'nın
neşesi,
cızırdıyor
kaynar
yağda:
patatesler,
kızarmak üzere
tavaya
giriyor,
bir sabah kuğusunun,
karlı
kanatları gibi,
ve çıkıyor
zeytinin çıtırdayan kehribar sarısından
yarı kavrulmuş.
Sarımsak,
onlara ekliyor
basit kokusunu,
biberini,
kayalıkları aşan polenini,
ve böylece,
fildişi rengi bir takım
giymiş halde, dolduruyorlar tabağı,
bereketin suretleri
ve toprağın leziz sadeliğiyle.

Ç.